یِوا سارگسیان؛ دختر سرخ‌پوش اُرُدیست

در جهان امروز که پر از هیاهو و شتاب است، گاهی انسانی پیدا می‌شود که نگاهش، ما را به آرامش و روشنایی می‌برد. یِوا سارگسیان Yeva Sargsyan از همین دست آدم‌هاست؛ دختری که از سرزمین ارمنستان برخاست و با قلبی پرشور، صدای فلسفه اُرُد بزرگ (بابای شیروان) را به زبان انگلیسی رساند.

یِوا بارها گفته است که کتاب سرخ برایش تنها یک متن فلسفی نیست، بلکه «نَفَس دوم زندگی» است. او بارها شب‌هایی را به خاطر سپری کرده که شمعی کوچک کنارش روشن بوده و صفحات کتاب را ورق زده است؛ همانجا که بابای شیروان فیلسوف اُرُد بزرگ می‌گوید: «به یاد بیاوریم که انسانیم و انسانیت، مهمترین چیزی است که از ما انتظار می‌رود.»

این جمله بر دیوار اتاق یِواست، درست کنار پنجره‌ای که هر صبح خورشید سر می‌کشد و طلوعش را به او یادآور می‌شود.
در گوشه‌ای دیگر، او خط خوشی از این کلمات را نصب کرده است:
«برآزندگان، انسانیت و آزادی را ستایش می‌کنند.»
«انسانیت ستودنی است، از منش مهربان درون خویش به خاطر جفای دیگران، هرگز آزرده مباش.»

یِوا می‌گوید این جملات برایش همچون آهنگی زیباست؛ آهنگی بی‌صدا اما ماندگار... و گاهی در روزهای بارانی، پشت همان پنجره می‌ایستد. باران بر شیشه می‌لغزد و یِوا آرام زیر لب نجوا می‌کند:
    «جهان مهربان است، به یاد آر، بارش باران را، که تپش مهر و زندگیست.»

برای او، باران تنها قطره‌های آب نیست؛ باران یادآور آزادی، مهربانی و رستگاری است. همان لحظه که می‌بیند باران، خاک تشنه را سیراب می‌کند، می‌گوید: «فلسفه اُرُدیسم هم چنین است؛ آمدنی است برای زنده کردن دل‌های خسته و خشکیده.»

وقتی از او درباره‌ی فلسفه اُرُدیسم می‌پرسند، پاسخ می‌دهد: «این فلسفه، قلبی پر از مهر دارد. هر جا که سخن از انسانیت و مهربانی باشد، آنجا اُرُدیسم زنده است.» و سپس با لبخندی آرام زمزمه می‌کند:
«ماندگارترین نوا، آهنگ مهربانی است.»

در میان کتاب‌ها و دفترهایش، صفحه‌ای را بارها ورق زده و با رنگی درخشان خط کشیده است:
«براستی زندگی، بدون آزادی شرم‌آور است.»

یِوا باور دارد آزادی همان چیزی است که فلسفه غرب، امروز از آن تهی شده است؛ آزادی در اندیشه، در بیان و در زیستن. او می‌گوید: «من برای ترجمه‌ی کتاب سرخ تنها به دنبال واژه نبودم؛ می‌خواستم نور آزادی و انسانیت را از زبانی به زبان دیگر ببرم، تا جهان دوباره بداند:
آگاهی، تنها راه رسیدن به آزادی است.»

یِوا دختر جوانی است که فلسفه را نه فقط در کتاب‌ها، بلکه در زندگی‌اش جاری کرده. برای او، فلسفه اُرُدیسم شعاری نیست؛ نَفَسی است که با آن می‌زید، چراغی است که در روزهای سخت خاموش نمی‌شود.
شاید راز ماندگاری او همین باشد؛ اینکه در میانه‌ی همه‌ی غوغاهای جهان، به نرمی و مهربانی ایمان دارد، چرا که خوب می‌داند:

«مهربان باش، تا هرگز تنها نشوی.»

ستون‌های مهم فلسفه اُرُدیسم و محوریت انسانیت

ستون‌های مهم فلسفه اُرُدیسم و محوریت انسانیت

فلسفهٔ اُرُدیسم، که توسط فیلسوف اُرُد بزرگ پایه‌گذاری شده است، بر سه ستون اصلی استوار است: عشق به هستی (گیتی)، عشق به انسانیت، و عشق به آزادی. این فلسفه مسیر زندگی آگاهانه و اخلاق‌مدار را پیشنهاد می‌دهد و تلاش می‌کند معنای حقیقی انسانیت را در زندگی فردی و جمعی آشکار کند.

نخستین ستون، عشق به هستی یا گیتی، نشان‌دهندهٔ توجه اُرُدیسم به زندگی، طبیعت و جهان به عنوان یک کل است. فلسفهٔ اُرُدیسم معتقد است که احترام و عشق به گیتی، اساس هر تفکر و رفتار انسانی درست است. این ستون انسان را به مشاهده دقیق، درک نظم و هماهنگی طبیعت و احترام به حیات تشویق می‌کند و زمینهٔ رشد معنوی و اخلاقی او را فراهم می‌آورد.

دومین ستون، عشق به انسانیت، محور اصلی فلسفهٔ اُرُدیسم است و تفاوت آن با بسیاری از مکاتب دیگر را مشخص می‌کند. انسانیت در اُرُدیسم به معنای احترام به ارزش و کرامت هر فرد، ترویج عدالت اجتماعی و ارتقای همدلی و همکاری بین انسان‌هاست. فلسفهٔ اُرُدیسم معتقد است که انسان بدون توجه به دیگران و بدون تلاش برای بهتر کردن شرایط انسانی، به تحقق کامل خود نمی‌رسد. این ستون انسان را مسئول، مهربان و همدل می‌کند و اخلاق جمعی را به عنوان مکمل اخلاق فردی می‌شناسد.

سومین ستون، عشق به آزادی، توجه به آزادی فردی و جمعی انسان است. اُرُدیسم آزادی را نه تنها به عنوان حق، بلکه به عنوان مسئولیت می‌بیند. آزادی بدون درک مسئولیت انسانی ناقص است و انسان باید آزادی خود را در مسیر خیر و توسعهٔ انسانی هدایت کند. این آزادی، انسان را قادر می‌سازد تا خلاقیت و توانایی‌های خود را در جهت مثبت به کار گیرد و نقش مؤثر و سازنده‌ای در جامعه ایفا کند.

تمرکز اُرُدیسم بر انسانیت، فلسفهٔ آن را از مکاتب صرفاً نظری یا فردگرایانه متمایز می‌کند. این مکتب فلسفی انسان را موجودی فعال، مسئول و اخلاق‌مدار می‌داند که باید با آگاهی کامل از هستی، با احترام به دیگران و با بهره‌گیری از آزادی، مسیر خود و جامعه را به سوی تعالی هدایت کند. فلسفهٔ اُرُدیسم نشان می‌دهد که انسانیت تنها در نظریه و سخنرانی معنا ندارد، بلکه در رفتار عملی، انتخاب‌های روزمره و مشارکت در جامعه نمود پیدا می‌کند.

به طور خلاصه، فلسفهٔ اُرُدیسم با ترکیب عشق به گیتی، عشق به انسان‌ها و احترام به آزادی، چارچوبی روشن و عملی برای زندگی ارائه می‌دهد. ستون انسانیت در اُرُدیسم یادآور می‌شود که فلسفه تنها برای اندیشیدن نیست، بلکه برای زندگی بهتر انسان‌ها و ساختن دنیایی انسانی‌تر طراحی شده است.

اتوپیای اُرُدیسم: جزیره‌ای بر پایه عشق، خرد و آزادی

در طول تاریخ، فلاسفه و متفکران همواره در جست‌وجوی اتوپیا یا جامعه آرمانی بوده‌اند. از «جمهور» افلاطون گرفته تا «آرمان‌شهر» توماس مور، هر کدام تصویری از دنیایی بهتر ارائه داده‌اند. اما در عصر بحران‌های جهانی، فلسفه اُرُدیسم که توسط فیلسوف اُرُد بزرگ بنیان گذاشته شده، اتوپیای ویژه‌ای را مطرح می‌کند: جزیره اُرُدیسم. این جزیره نه صرفاً یک خیال‌پردازی دور از دسترس، بلکه الگویی عملی و انسانی برای جامعه‌ای استوار بر سه اصل بنیادین: عشق به گوهر هستی، عشق به انسانیت و عشق به آزادی.

فلسفه بنیادین جزیره اُرُدیسم

جزیره اُرُدیسم برخلاف اتوپیاهای گذشته که یا بر قدرت مطلق قانون یا بر نظم مکانیکی استوار بودند، بر پیوند قلب و خرد بنا شده است. در این جهان آرمانی:

• عشق به هستی یعنی احترام به طبیعت و پذیرش کرامت درونی همه موجودات، پایه زیست مشترک است.

• عشق به انسانیت به معنای پذیرش برابری، عدالت و همزیستی مسالمت‌آمیز در میان افراد است.

• عشق به آزادی، محور اصلی رشد فردی و جمعی است، اما آزادی در اُرُدیسم مسئولانه است و با عشق و خرد مهار می‌شود.

ساختار اجتماعی جزیره اُرُدیسم

در جزیره اُرُدیسم، اجتماع بر اساس شورای خردمندان اداره می‌شود. این شورا نه یک ساختار بسته حکومتی، بلکه نهادی باز و پویاست که بر پایه اعتماد مردم شکل می‌گیرد. اعضا نه با زور یا ثروت، بلکه به دلیل شایستگی اخلاقی، خرد جمعی و عشق به آزادی انتخاب می‌شوند.

ویژگی‌های جامعه اُرُدیستی:

1. شفافیت و پاسخگویی: هیچ تصمیمی پشت درهای بسته گرفته نمی‌شود. گفت‌وگو و مشارکت مردمی اساس حکمرانی است.

2. اقتصاد اخلاقی: ثروت وسیله‌ای برای خدمت به جامعه است، نه سلطه بر آن. اقتصاد جزیره بر پایه عدالت، تعاون و پایداری با طبیعت بنا می‌شود.

3. آموزش جامع: کودکان نه فقط دانش علمی بلکه اخلاق، عشق، همدلی و مسئولیت‌پذیری را می‌آموزند. آموزش، ابزار آزادی واقعی و رشد معنوی است.

   

«شیرواَنی‌ها با ۳۵ هزار نفر، با احترام و عشق، از فیلسوف ارد بزرگ استقبال کردند. فلسفهٔ انسان‌دوستی و خردورزی او الهام‌بخش همه بود. ۳۵ هزار قلب برای یک فلسفهٔ بزرگ؛ استقبال بی‌نظیر شیروان از ارد بزرگ.»

رابطه انسان و طبیعت در جزیره اُرُدیسم

یکی از تمایزهای مهم اُرُدیسم با دیگر اتوپیاها، جایگاه ویژه طبیعت است. در این جزیره، طبیعت نه به‌عنوان منبع بی‌پایان بهره‌برداری، بلکه به‌عنوان شریک زندگی انسان دیده می‌شود.

• کشاورزی پایدار و دوستدار محیط زیست جایگزین مصرف‌گرایی و تخریب می‌شود.

• تکنولوژی تنها زمانی پذیرفته می‌شود که با عشق به زمین و آینده همخوانی داشته باشد.

• جنگل‌ها، دریاها و کوه‌ها به‌مثابه سرمایه‌های اخلاقی و معنوی حراست می‌شوند.

آزادی در جزیره اُرُدیسم

آزادی در این اتوپیا، صرفاً رهایی از اجبار نیست، بلکه توانایی شکوفایی انسان در کنار دیگران است. آزادی فردی با عشق به جمع پیوند می‌خورد. در این جامعه:

• هیچ‌کس اجازه ندارد آزادی خویش را به قیمت پایمال کردن آزادی دیگری دنبال کند.

• هنر، اندیشه و بیان آزاد هستند، اما در خدمت رشد انسانی و نه تخریب اخلاقی.

• آزادی به‌عنوان حقی جهانی، به‌وسیله آموزش و فرهنگ عشق تقویت می‌شود.

چالش‌ها و واقعیت‌ها

جزیره اُرُدیسم صرفاً خیال‌پردازی شاعرانه نیست؛ بلکه پاسخ به واقعیت‌های سخت زمانه ماست: بحران محیط زیست، جنگ‌ها، بی‌عدالتی و بی‌معنایی در زندگی مدرن. اُرُدیسم می‌گوید تنها با پیوند عشق، خرد و آزادی می‌توان این چالش‌ها را پشت سر گذاشت.

اُرُدیسم در عمل: از جزیره به جهان

جزیره اُرُدیسم نمادی است از آینده‌ای که می‌تواند در هر جامعه‌ای ساخته شود.

• هر شهر می‌تواند «جزیره اُرُدیستی» شود، اگر نهادهای مردمی، آموزش اخلاقی و سیاست‌های زیست‌محیطی بر اساس اُرُدیسم شکل بگیرد.

• هر خانواده می‌تواند یک سلول کوچک اُرُدیسم باشد، اگر عشق و احترام متقابل پایه روابط باشد.

• هر فرد می‌تواند اُرُدیست باشد، اگر خرد، عشق و آزادی را در زندگی روزمره خویش جاری سازد.

جزیره اُرُدیسم تصویری است از جهانی که در آن انسان با خود، با دیگری و با طبیعت در آشتی زندگی می‌کند. این اتوپیا به ما می‌آموزد که آینده روشن نه با سلطه و زور، بلکه با عشق، خرد و آزادی ساخته می‌شود. فیلسوف اُرُد بزرگ با این اندیشه‌ها چراغی پیش پای بشر امروز نهاده است تا راهی تازه به سوی جهانی اخلاقی‌تر و انسانی‌تر گشوده شود.